BHP przy Gazie ziemnym vs. BHP przy urządzeniach energetycznych – jak naprawdę działa wyłączenie z § 3 pkt 6 rozporządzenia.

W rozporządzeniu w sprawie BHP przy urządzeniach energetycznych znajduje się zdanie, które bywa czytane zbyt dosłownie:

„Przepisów rozporządzenia nie stosuje się do prac wykonywanych (…) przy urządzeniach i instalacjach gazowych – w zakresie uregulowanym przepisami w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy budowie i eksploatacji sieci gazowych oraz uruchamianiu instalacji gazu ziemnego.”

Na pierwszy rzut oka wszystko wydaje się jasne:
gaz ziemny = rozporządzenie BHP dla gazu ziemnego, a BHP dla urządzeń energetycznych „odpada”.

W praktyce właśnie to zdanie jest jednym z najczęstszych źródeł błędnych interpretacji – i problemów przy kontrolach PIP.

To nie jest wyłączenie „zero-jedynkowe”

Kluczowe są tu trzy słowa:
„w zakresie uregulowanym”.

To oznacza, że:

• rozporządzenie BHP przy urządzeniach energetycznych nie znika w całości,
• przestaje obowiązywać tylko tam, gdzie te same kwestie są wprost uregulowane w przepisach BHP dotyczących gazu ziemnego.

A to zasadnicza różnica, która w praktyce decyduje o tym, jakiej dokumentacji i jakich zasad PIP będzie wymagał.

---

Co reguluje BHP przy gazie ziemnym, a czego nie?

Rozporządzenie dotyczące budowy i eksploatacji sieci gazowych bardzo dobrze opisuje m.in.:

• zagrożenia wybuchem,
• prace gazoniebezpieczne,
• pomiary metanu i tlenu,
• warunki techniczne robót,
• napełnianie, odpowietrzanie, próby szczelności.

Natomiast nie reguluje w pełnym zakresie:

• organizacji pracy na polecenie pisemne,
• systemu ról i odpowiedzialności (poleceniodawca, dopuszczający, kierujący zespołem),
• zasad przygotowania, przekazania i likwidacji strefy pracy,
• zasad łączenia funkcji,
• archiwizacji poleceń.

I właśnie „luki” te uzupełnia rozporządzenie BHP przy urządzeniach energetycznych – wraz z obowiązkiem posiadania Instrukcji Organizacji Bezpiecznej Pracy (IOBP) oraz Instrukcji Eksploatacji Urządzeń Energetycznych (IEUE).

---

Prace przy gazie ziemnym nie oznaczają braku urządzeń energetycznych

W praktyce wiele prac przy instalacjach i urządzeniach gazowych:

• jest wykonywanych przy urządzeniach energetycznych w rozumieniu przepisów,
• wiąże się z automatyką, zasilaniem, zabezpieczeniami,
• wymaga formalnych wyłączeń i dopuszczeń do pracy.

Przykłady z praktyki:

• stacje redukcyjno-pomiarowe,
• pomiary, regulacje, modernizacje,
• prace w wykopach przy czynnych gazociągach i instalacjach.

To oznacza, że instrukcja eksploatacji wskazana w rozporządzeniu „bhp przy gazie ziemnym” jest tożsama z Instrukcją Eksploatacji Urządzenia Energetycznego o której mówi rozporządzenie bhp przy urządzeniach energetycznych.
Dodatkowo konieczna jest Instrukcja Organizacji Bezpiecznej Pracy, która porządkuje sposób dopuszczania, prowadzenia i kończenia prac.

---

Dlaczego PIP sięga po IOBP i IEUE?

Podczas kontroli PIP bardzo rzadko pyta:

„Czy macie dokument?”

Znacznie częściej pojawia się pytanie kluczowe:

„Na jakiej podstawie dopuściliście ludzi do pracy?”

I właśnie tutaj PIP sięga po:

• Instrukcję Organizacji Bezpiecznej Pracy, która opisuje m.in.:
  • role i odpowiedzialność,
  • zasady wydawania poleceń pisemnych,
  • przygotowanie i likwidację stref pracy,
  • koordynację prac,
• Instrukcje Eksploatacji Urządzeń Energetycznych, które określają:
  • warunki bezpiecznej eksploatacji,
  • tryb wyłączeń, zabezpieczeń,
  • zasady przywracania urządzeń do pracy.

Najczęstszy błąd interpretacyjny

Najczęściej słyszymy:

„Skoro to gaz ziemny, to IOBP i instrukcje energetyczne nas nie dotyczą.”

Poprawne podejście jest inne:

„Stosujemy przepisy BHP dla gazu ziemnego tam, gdzie coś regulują,
a tam, gdzie dotyczą organizacji pracy – obowiązują zasady BHP przy urządzeniach energetycznych.”

To nie jest nadinterpretacja.
To jedyna interpretacja, która broni się przy kontroli PIP i po zdarzeniu.

Co to oznacza w praktyce dla BHP i pracodawcy

Jeżeli w firmie:

• wykonuje się prace przy instalacjach gazu ziemnego,
• pracuje się przy innych urządzeniach energetycznych,

to brak:

• Instrukcji Organizacji Bezpiecznej Pracy,
• Instrukcji Eksploatacji Urządzeń Energetycznych,

nie jest „luką formalną”. Jest realnym ryzykiem prawnym i organizacyjnym.

👉 Co zrobić, żeby nie sprawdzała tego za Ciebie PIP?

W Sekura Medio nie zaczynamy od „poprawiania papierów”.

Zaczynamy od:

• sprawdzenia, jak naprawdę są organizowane prace,
• wskazania miejsc, gdzie dokumentacja nie nadąża za praktyką,
• oceny, czy IOBP i Instrukcje Eksploatacji realnie działają w Twoim zakładzie

Dopiero potem:

• opracowujemy IOBP (jeśli jej nie ma),
• aktualizujemy lub opracujemy Instrukcje Eksploatacji Urządzeń Energetycznych,
• szkolimy pracowników z zasad, które faktycznie będą stosowane w Twoim zakłądzie.

👉 Chcesz sprawdzić, czy Twoja dokumentacja obroni się przy kontroli PIP?
Skontaktuj się z nami – zaczniemy od praktyki, nie od teorii.