Upał w pracy to koszt dla firmy.
Wysokie temperatury coraz częściej stają się w Polsce nie tylko problemem pogodowym, ale również organizacyjnym i prawnym. Fale upałów wpływają na funkcjonowanie zakładów pracy, komfort pracowników, bezpieczeństwo wykonywania obowiązków oraz efektywność firm. Gdy temperatura w biurach, halach produkcyjnych, magazynach czy na stanowiskach pracy na otwartej przestrzeni przekracza poziom odczuwalnego komfortu, pytanie o granice dopuszczalnych warunków pracy nabiera praktycznego znaczenia.
Na ten problem odpowiada projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Projekt zakłada wprowadzenie maksymalnych temperatur w pomieszczeniach pracy. Jest to istotna zmiana, ponieważ dotychczas przepisy bhp koncentrowały się przede wszystkim na obowiązku zapewnienia temperatury odpowiedniej do rodzaju wykonywanej pracy, bez jednoznacznego określenia górnych limitów dla większości stanowisk.
Maksymalna temperatura to nie tylko problem bhp, ale też realny koszt dla firmy.
Warto sprawdzić wcześniej
Czy upały obniżają efektywność pracy w Twojej firmie?
Pomagamy ocenić ryzyka, wskazać najbardziej narażone stanowiska i przygotować praktyczne działania na czas wysokich temperatur.
Umów konsultacjęDyskusja o maksymalnej temperaturze w pracy często sprowadza się do obowiązków bhp. To oczywiście kluczowy element. Wysoka temperatura może zagrażać zdrowiu i bezpieczeństwu pracowników, dlatego pracodawca powinien aktywnie reagować na warunki panujące w miejscu pracy.
Ale upał to nie tylko kwestia zgodności z przepisami.
To także realny koszt dla firmy.
W uzasadnieniu projektu rozporządzenia dotyczącego ogólnych przepisów bhp wskazano, że ustanowienie maksymalnych wartości obciążenia cieplnego jest uzasadnione nie tylko ochroną zdrowia pracownika, ale również potrzebą utrzymania jego zdolności do pracy.
To ważne zdanie, bo przesuwa ciężar dyskusji. Wysoka temperatura nie jest wyłącznie problemem pracownika, który odczuwa dyskomfort. Jest również problemem organizacji, która może tracić efektywność.
Co dzieje się z pracownikiem podczas upału?
Gdy organizm nie jest w stanie skutecznie oddawać ciepła do otoczenia, rośnie temperatura ciała. W efekcie spada zdolność do wykonywania zarówno pracy fizycznej, jak i umysłowej.
W praktyce może to oznaczać wolniejsze wykonywanie zadań, większą liczbę błędów, szybsze zmęczenie, spadek koncentracji i większe ryzyko wypadków.
W przypadku pracy umysłowej badania przywołane w uzasadnieniu projektu wskazują na około 2-procentowy spadek wydajności pracy na każdy stopień wzrostu temperatury otoczenia po przekroczeniu 25°C.
To oznacza, że biuro, w którym temperatura wzrasta do 30°C, nie jest po prostu mniej komfortowym miejscem pracy. Może być środowiskiem, w którym efektywność pracowników spada w sposób odczuwalny dla całej organizacji.
Przy pracy fizycznej skutki mogą być jeszcze większe. W uzasadnieniu wskazano, że spadek produktywności może wynosić od 0,8% do 5% na każdy stopień wzrostu wskaźnika WBGT powyżej 24°C.
Dlatego problem wysokich temperatur dotyczy nie tylko biur. Dotyczy również stanowisk produkcyjnych, magazynowych, technicznych i terenowych, gdzie obciążenie cieplne nakłada się na wysiłek fizyczny.
Wydatek energetyczny – dlaczego ma znaczenie?
W toku prac nad projektem istotna okazała się zmiana terminologii. „Tempo metabolizmu” zostało zastąpione „wydatkiem energetycznym”. Zmiana ta ma wynikać z uwag zgłoszonych do poprzedniej wersji projektu, a obecne rozwiązania mają być wzorowane na przepisach bhp dotyczących profilaktycznych posiłków i napojów.
Nie jest to wyłącznie korekta językowa.
Pojęcie wydatku energetycznego może mieć dla pracodawców bardzo praktyczne znaczenie. Pozwala dokładniej ocenić, czy dana praca rzeczywiście wiąże się z takim obciążeniem organizmu, które uzasadnia wcześniejsze zastosowanie szczególnych środków ochronnych albo wstrzymanie pracy.
Z informacji przedstawionej w uzasadnieniu do uwag wynika, że weryfikacja wydatku energetycznego może być dla pracodawcy korzystna.
Jeżeli w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny nie przekroczy wartości określonych w projekcie, pracodawca nie będzie musiał wstrzymywać pracy na otwartej przestrzeni już po osiągnięciu temperatury 32°C. W pomieszczeniach pracy odpowiednie rozwiązania techniczne lub organizacyjne będzie mógł zastosować dopiero po osiągnięciu temperatury 28°C.
Inaczej może być wtedy, gdy pracodawca nie zweryfikuje wydatku energetycznego. W ocenie MRPiPS brak takiej weryfikacji może skutkować koniecznością przyjęcia bardziej ostrożnego wariantu, czyli wprowadzenia odpowiednich rozwiązań technicznych lub organizacyjnych w pomieszczeniach pracy już przy temperaturze 25°C oraz zatrzymania pracy na otwartej przestrzeni dla wszystkich pracowników po osiągnięciu progu 32°C.
Ocena wydatku energetycznego może się opłacać
Z perspektywy pracodawcy pomiar lub rzetelna ocena wydatku energetycznego nie powinny być traktowane wyłącznie jako dodatkowy obowiązek administracyjny.
Mogą stać się narzędziem racjonalnego zarządzania pracą w okresach upałów. Pozwalają odróżnić stanowiska, na których rzeczywiście występuje większe obciążenie organizmu, od tych, na których praca nie przekracza określonych progów energetycznych.
To ważne również z ekonomicznego punktu widzenia.
Odpowiednia organizacja pracy w czasie wysokich temperatur nie tylko ogranicza ryzyko naruszenia przepisów bhp. Pomaga także zapobiegać spadkowi produktywności pracowników.
Jeżeli upał prowadzi do wolniejszego wykonywania zadań, większej liczby błędów, szybszego zmęczenia i obniżenia koncentracji, to działania ograniczające obciążenie cieplne mogą realnie zmniejszać straty organizacyjne i finansowe.
W tym sensie inwestycja w ocenę wydatku energetycznego, rozwiązania techniczne oraz przemyślaną organizację pracy nie jest wyłącznie kosztem dostosowania do nowych wymagań. Może być sposobem ochrony efektywności przedsiębiorstwa.
BHP, które wspiera biznes
Projektowane rozwiązania wpisują się w ogólną zasadę wynikającą z art. 207 Kodeksu pracy. Pracodawca odpowiada za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy oraz ma obowiązek chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.
W praktyce oznacza to, że reakcja na wysokie temperatury nie powinna być doraźna. Nie wystarczy działać dopiero wtedy, gdy pracownicy zaczynają zgłaszać skargi albo gdy temperatura w pomieszczeniu przekroczy dopuszczalny poziom.
Polityka firmy dla działania w czasie upałów powinna być przygotowana wcześniej.
Przygotuj firmę na pracę w czasie upałów
Sprawdź, czy Twoja organizacja jest gotowa na wysokie temperatury
Oceń ryzyka, przygotuj procedury i zaplanuj działania dla stanowisk najbardziej narażonych na upał.
Umów konsultacjęPracodawcy, którzy potraktują projektowane przepisy wyłącznie jako kolejny obowiązek administracyjny, mogą przeoczyć ich praktyczny wymiar. Ci, którzy uwzględnią wpływ temperatury na zdrowie, bezpieczeństwo i wydajność pracy, zyskają nie tylko zgodność z prawem, ale także lepiej przygotowaną organizację na coraz cieplejsze lata.
Upały jako element strategii bhp i employer brandingu
Projektowane przepisy mogą jeszcze ulec zmianie, ale jedno jest pewne: wysokie temperatury w miejscu pracy będą coraz większym wyzwaniem dla pracodawców. Warto więc potraktować ten temat nie tylko jako obowiązek bhp, ale również jako element budowania nowoczesnego, odpowiedzialnego i dobrze zarządzanego środowiska pracy.
Sekura Medio wspiera firmy w przygotowaniu się do takich wyzwań, od analizy stanowisk i oceny ryzyka, przez opracowanie procedur na czas upałów, po wskazanie praktycznych rozwiązań organizacyjnych i technicznych.
Nawet jeśli projektowane regulacje nie wejdą w życie w obecnym kształcie, dobrze przygotowana polityka działania w czasie wysokich temperatur może ograniczyć ryzyka, poprawić komfort pracy, zmniejszyć straty wynikające ze spadku produktywności i pozytywnie wpłynąć na wizerunek pracodawcy.
FAQ
Najczęściej zadawane pytania o temperaturę otoczenia w pracy
Czy obecnie przepisy określają maksymalną temperaturę w pracy?
Obecne przepisy bhp wskazują, że pracodawca powinien zapewnić temperaturę odpowiednią do rodzaju wykonywanej pracy. Projektowane zmiany przewidują jednak bardziej konkretne limity maksymalnej temperatury w pomieszczeniach pracy.
Jaką maksymalną temperaturę w pracy przewiduje projekt rozporządzenia?
Projekt przewiduje m.in. limit 28°C dla pracy biurowej oraz pracy o niskim i umiarkowanym obciążeniu, 25°C dla pracy o wysokim obciążeniu oraz 22°C dla pracy o bardzo wysokim obciążeniu.
Co powinien zrobić pracodawca, gdy temperatura w pracy jest zbyt wysoka?
W pierwszej kolejności pracodawca powinien rozważyć rozwiązania techniczne, takie jak wentylacja, klimatyzacja, urządzenia chłodzące czy ograniczenie nagrzewania pomieszczeń. Jeżeli to nie wystarczy, konieczne mogą być rozwiązania organizacyjne, np. dodatkowe przerwy, rotacja pracowników albo zmiana godzin pracy.
Czy przy wysokiej temperaturze pracodawca musi wstrzymać pracę?
Zgodnie z projektem, jeżeli mimo zastosowania rozwiązań technicznych temperatura w pomieszczeniu pracy przekroczy 35°C, żadna praca w takim pomieszczeniu nie będzie mogła być wykonywana. Projekt przewiduje również ograniczenia dla pracy na otwartej przestrzeni.
Dlaczego wysoka temperatura w pracy jest kosztem dla firmy?
Upał może obniżać koncentrację, tempo pracy i jakość wykonywanych zadań. Może też zwiększać liczbę błędów, poziom zmęczenia oraz ryzyko wypadków. W praktyce oznacza to nie tylko problem bhp, ale także realne straty organizacyjne i finansowe.
Czym jest wydatek energetyczny i dlaczego ma znaczenie?
Wydatek energetyczny pozwala ocenić, jak dużego wysiłku wymaga dana praca. Ma to znaczenie przy ustalaniu, czy konkretne stanowisko powinno być objęte bardziej rygorystycznymi działaniami ochronnymi w czasie upałów.
Czy ocena wydatku energetycznego może być korzystna dla pracodawcy?
Tak. Rzetelna ocena może pomóc odróżnić stanowiska rzeczywiście obciążające organizm od tych, na których praca nie przekracza określonych progów. Dzięki temu pracodawca może lepiej planować działania organizacyjne i techniczne.
Czy warto przygotować procedurę pracy w czasie upałów?
Tak. Nawet jeśli projektowane przepisy nie wejdą w życie w obecnym kształcie, wysokie temperatury nadal będą wpływać na bezpieczeństwo, komfort i produktywność pracowników. Procedura pomaga uporządkować działania i szybciej reagować na trudne warunki.
Jak Sekura Medio może pomóc pracodawcom?
Sekura Medio wspiera pracodawców w analizie stanowisk pracy, ocenie ryzyka zawodowego, przygotowaniu procedur na czas upałów oraz doborze praktycznych rozwiązań organizacyjnych i technicznych.
Umów konsultację

