Ocena zagrożenia wybuchem stanowisk ładowania wózków elektrycznych

Wózki jezdniowe z napędem elektrycznym są powszechnie stosowane w logistyce wewnętrznej, produkcji i magazynowaniu. Zwykle wyposażone są w akumulatory kwasowo-ołowiowe, które są bardziej wytrzymałe w przypadku trudnych aplikacji procesowych i jak każdy akumulator wymagają cyklicznego ładowania. Choć czynność ładowania może wydawać się rutynowa, wiąże się z realnym zagrożeniem wybuchowym – głównie z uwagi na możliwość emisji wodoru w trakcie procesu ładowania.

Ocena zagrożenia wybuchem – obowiązek, nie opcja.

Zarówno przy projektowaniu nowych stanowisk ładowania, jak i analizie już istniejącej infrastruktury, należy przeprowadzić ocenę zagrożenia wybuchem. Jest to prawny obowiązek wynikający wprost z zapisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. 2010 Nr 109, poz. 719). Pamiętajmy, że stanowiska ładowania akumulatorów trakcyjnych – czyli popularne stanowiska ładowania wózków akumulatorowych lub stacje ładowania wózków widłowych – są miejscami, w których może dojść do powstania atmosfery wybuchowej. A to skutkuje obowiązkiem wykonania oceny zagrożenia wybuchem. W tym kontekście warto podkreślić, że ładowanie wózków akumulatorowych a przepisy to zagadnienie, które wymaga ścisłej znajomości regulacji prawnych. Należy również pamiętać, że ocena zagrożenia wybuchem jest czymś innym niż ocena ryzyka związanego z możliwością wystąpienia atmosfery wybuchowej – mylenie tych pojęć, choć częste, może prowadzić do błędów w dokumentacji i niewłaściwego podejścia do bezpieczeństwa.”

Jakie informacje daje nam ocena zagrożenia wybuchem?

W ramach oceny zagrożenia wybuchem uzyskamy odpowiedzieć na kluczowe pytania, w szczególności:

1. czy planowany lub istniejący system organizacji takiego stanowiska będzie lub jest odpowiednio przygotowany?
2. czy planowane lub istniejące wyposażenie stanowiska nie stworzy lub stwarza zagrożeń, w tym nie zainicjuje wybuchu?
3. czy planowana lub istniejąca wentylacja pomieszczenia, w którym będzie lub jest zlokalizowana strefa ładowania wózków jest odpowiednia?

Wykonana ocena zagrożenia wybuchem pozwala na określenie wymagań dla strefy ładowania akumulatorów wózków oraz wskazania stref wybuchowych lub bezpieczeństwa w trakcie ładowania i eksploatacji wózków, zgodnie z obowiązującymi przepisami i normami. Pozwala również stwierdzić czy wymagane jest stworzenie dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem, czy też nie.

Jak przygotować się do oceny zagrożenia wybuchem?

Poniżej kilka konkretnych kroków, które warto wykonać przed zleceniem oceny lub audytu:

1. Sporządź spis posiadanych wózków jezdniowych z napędem elektrycznym
   Zanotuj producenta, model oraz typ akumulatora trakcyjnego. Wykonaj zdjęcia tabliczek znamionowych i przyporządkuj je do konkretnych wózków.
2. Zrób spis posiadanych ładowarek do wózków
   Uwzględnij dane producenta, typ urządzenia oraz jego parametry robocze. Warto również załączyć zdjęcia tabliczek znamionowych.
3. Przygotuj rzut hali lub pomieszczenia z zaznaczeniem stref ładowania
   Z dokumentacji obiektu przygotuj rzut (lub wykonaj samodzielnie prosty schemat) z podaniem wymiarów pomieszczenia: długość, szerokość, wysokość.
   Zaznacz lokalizację ładowarek oraz elementów wentylacji – zarówno nawiewnej, jak i wywiewnej (mechanicznej lub naturalnej).
4. Opisz przeznaczenie obiektu lub hali, w której odbywa się ładowanie akumulatorów
   Informacje te są istotne dla analizy zagrożeń – zwłaszcza jeśli w sąsiedztwie występują inne procesy technologiczne, magazynowane są chemikalia lub urządzenia generujące ciepło.

Ocena zagrożenia wybuchem vs. ocena ryzyka

Ocena zagrożenia wybuchem jest czymś innym niż ocena ryzyka związanego z możliwością wystąpienia atmosfery wybuchowej. Częste są przypadki mylenia tych ocen, co prawdopodobnie jest związane z zapisem §37 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, który to pozwala zawrzeć w jednym dokumencie ocenę zagrożenia wybuchem i ocenę ryzyka. Trzeba jednak pamiętać, że ocenę ryzyka związanego z możliwością wystąpienia w miejscach pracy atmosfery wybuchowej wykonujemy po stwierdzeniu, że takie zagrożenie występuje. To zaś możemy stwierdzić wykonując najpierw ocenę zagrożenia wybuchem. Zachowanie kolejności ocen pozwala na minimalizację dokumentacji w przypadku, gdy ocena zagrożenia wybuchem nie wykaże takich zagrożeń.

Ocena powinna być aktualizowana zawsze, gdy zmieniają się warunki techniczne, technologiczne lub organizacyjne, które mogą wpływać na możliwość powstania atmosfery wybuchowej. Najlepiej aktualizować ją razem z Instrukcją Bezpieczeństwa Pożarowego, co 2 lata. Pozwoli to na zapisanie w IBP aktualnych informacji o użytkowanej instalacji ładowania. Jeżeli nie masz obowiązku posiadania IBP, wówczas warto zamówić Audyt ppoż., który pozwoli określić co zmieniło się w zakładzie i jakie należy podjąć działania. Taki Audyt obejmie też stanowiska ładowania akumulatorów.

Ile kosztuje wykonanie oceny zagrożenia wybuchem?

Oferta cenowa usługi oceny zagrożenia wybuchem dla stanowisk ładowania akumulatorów wózków widłowych jest zależna od rodzaju stanowisk, ich liczby i rodzaju obiektów w których się znajdują. Więcej szczegółów opisaliśmy na naszej stronie z opisem oferty opisywanej usługi ppoż.

W ramach naszej usługi wykonamy ocenę zagrożenia wybuchem dla stanowisk ładowania akumulatorów do wózków widłowych zgodnie z wymaganiami przepisów i norm obejmujących to zagadnienie.

FAQ – ocena zagrożenia wybuchem a ocena ryzyka

Czy ocena zagrożenia wybuchem i ocena ryzyka oznaczają to samo?

Nie. Są to dwa odrębne etapy analizy bezpieczeństwa.

Ocena zagrożenia wybuchem odpowiada na pytanie, czy w danym miejscu lub podczas określonego procesu może powstać atmosfera wybuchowa.

Ocena ryzyka określa natomiast, jakie zagrożenie dla pracowników i obiektu wiąże się z możliwością wystąpienia takiej atmosfery.

Najpierw należy ustalić, czy zagrożenie wybuchem w ogóle występuje. Dopiero po jego potwierdzeniu można przejść do szczegółowej oceny ryzyka.

Dlaczego ocena zagrożenia wybuchem i ocena ryzyka są często mylone?

Przyczyną może być § 37 ust. 5 rozporządzenia MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej, który pozwala umieścić obie oceny w jednym dokumencie.

W praktyce prowadzi to czasami do przygotowania jednego opracowania bez zachowania właściwej kolejności analiz. Samo połączenie dokumentów nie oznacza jednak, że obie oceny są tym samym działaniem.

Każda z nich ma inny cel i powinna zostać wykonana na odpowiednim etapie.

Jaka jest prawidłowa kolejność wykonywania ocen?

W pierwszej kolejności wykonuje się ocenę zagrożenia wybuchem. Jej zadaniem jest ustalenie, czy w analizowanym miejscu może powstać atmosfera wybuchowa.

Jeżeli analiza potwierdzi możliwość jej wystąpienia, należy następnie przeprowadzić ocenę ryzyka związanego z atmosferą wybuchową.

Gdy pierwsza ocena nie wykaże zagrożenia, wykonywanie kolejnej analizy może nie być konieczne. Zachowanie prawidłowej kolejności pozwala ograniczyć zbędną dokumentację i uniknąć nieuzasadnionych działań.

Czy zawsze trzeba wykonywać ocenę ryzyka?

Nie. Ocena ryzyka związanego z atmosferą wybuchową jest potrzebna dopiero wtedy, gdy wcześniej potwierdzono możliwość powstania takiej atmosfery w miejscu pracy.

Jeżeli ocena zagrożenia wybuchem wykaże, że nie występują warunki umożliwiające powstanie atmosfery wybuchowej, nie ma podstaw do prowadzenia dalszej analizy ryzyka w tym zakresie.

Kiedy należy aktualizować ocenę zagrożenia wybuchem?

Ocenę należy aktualizować zawsze wtedy, gdy w zakładzie zachodzą zmiany mogące wpłynąć na możliwość powstania atmosfery wybuchowej.

Dotyczy to w szczególności zmian:

• warunków technicznych,
• procesu technologicznego,
• organizacji pracy,
• liczby urządzeń lub stanowisk ładowania,
• sposobu wentylacji,
• kubatury lub przeznaczenia pomieszczeń.

Aktualizacja jest również wskazana po modernizacji stanowisk ładowania akumulatorów, wymianie urządzeń lub zmianie rodzaju stosowanych baterii.

Jaka jest zalecana praktyka aktualizowania oceny?

Dobrym rozwiązaniem jest aktualizowanie oceny zagrożenia wybuchem razem z Instrukcją Bezpieczeństwa Pożarowego, czyli zazwyczaj nie rzadziej niż raz na dwa lata.

Pozwala to zachować spójność dokumentacji, uwzględnić zmiany techniczne i organizacyjne oraz zaktualizować informacje dotyczące instalacji ładowania akumulatorów i pozostałych urządzeń.

Termin dwuletni jest dobrą praktyką organizacyjną. Niezależnie od niego ocenę trzeba zaktualizować wcześniej, jeżeli w zakładzie wystąpią istotne zmiany.

Co zrobić, jeżeli firma nie musi posiadać Instrukcji Bezpieczeństwa Pożarowego?

W takiej sytuacji warto przeprowadzać okresowy audyt przeciwpożarowy.

Audyt pozwala:

• sprawdzić zmiany wprowadzone w zakładzie,
• zidentyfikować nowe zagrożenia,
• określić potrzebne działania dostosowawcze,
• przeanalizować stanowiska ładowania akumulatorów,
• ocenić aktualność posiadanej dokumentacji.

Takie rozwiązanie jest często bardziej praktyczne niż przygotowywanie dodatkowych dokumentów bez wcześniejszego potwierdzenia, że są one wymagane.

Dlaczego zachowanie właściwej kolejności analiz jest ważne?

Prawidłowa kolejność pozwala uniknąć niepotrzebnej dokumentacji, nieuzasadnionych kosztów oraz błędnych decyzji dotyczących wyznaczania stref zagrożenia wybuchem.

Najpierw ustala się, czy atmosfera wybuchowa może powstać. Dopiero później analizuje się prawdopodobieństwo zdarzenia, możliwe skutki oraz potrzebne zabezpieczenia.

Takie podejście porządkuje dokumentację i pozwala skoncentrować działania na rzeczywistych zagrożeniach występujących w zakładzie.

---

Wybrane produkty gotowe do zakupu z opcją dostosowania do warunków panujących u Zamawiającego.

---

Zapytaj o ofertę.