Upał w pracy to koszt dla firmy.

Od 11 stycznia 2027 r. nowe obowiązki pracodawców

Wysoka temperatura w miejscu pracy to nie tylko problem związany z komfortem pracowników. Upał może pogarszać koncentrację, wydłużać czas reakcji, zwiększać liczbę błędów, obniżać wydajność i podnosić ryzyko wypadków.

Dla pracodawcy oznacza to konkretne koszty: przestoje, spadek jakości pracy, opóźnienia, absencje, konieczność organizowania zastępstw oraz większe ryzyko odpowiedzialności za niewłaściwe warunki pracy.

11 stycznia 2027 r. wejdzie w życie rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 9 lipca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Przepisy wprowadzają maksymalne wartości temperatury, obowiązek wcześniejszego stosowania środków technicznych i organizacyjnych oraz zasady konsultowania tych rozwiązań z pracownikami..

Maksymalna temperatura to nie tylko problem bhp, ale też realny koszt dla firmy.

Nowe obowiązki pracodawców

Sprawdź, czy nowe przepisy obejmą Twoje stanowiska pracy

Pomożemy ustalić, które stanowiska wymagają działań po przekroczeniu 25°C lub 28°C, a które mogą podlegać ograniczeniom pracy przy 32°C lub 35°C.

Umów wstępną konsultację

Maksymalna temperatura w pracy

Zgodnie z rozporządzeniem w pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę nie wyższą niż 35°C, chyba że nie pozwalają na to względy technologiczne.

Przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, związanych z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej:

• 1500 kcal, czyli 6280 kJ, u mężczyzn,
• 1000 kcal, czyli 4187 kJ, u kobiet,

temperatura nie może być wyższa niż 32°C, chyba że nie pozwalają na to względy technologiczne.

Prace nie mogą być wykonywane w czasie, w którym temperatura, z uwagi na warunki atmosferyczne, przekracza odpowiedni próg. Oznacza to, że zakaz dotyczy okresu faktycznego przekroczenia temperatury, a nie automatycznie całej zmiany lub całego dnia.

Ważne doprecyzowanie: wyjątek dotyczący względów technologicznych odnosi się do obowiązku zapewnienia temperatury nieprzekraczającej limitu. Z literalnego brzmienia ust. 2 wynika natomiast, że zakaz wykonywania pracy jest powiązany z przekroczeniem temperatury z powodu warunków atmosferycznych.

Obowiązki przed osiągnięciem maksymalnego limitu

Pracodawca będzie musiał reagować wcześniej, zanim temperatura osiągnie 35°C albo 32°C.

Jeżeli z uwagi na warunki atmosferyczne temperatura w pomieszczeniu pracy przekroczy:

• 28°C — co do zasady,
• 25°C — przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym powodującym przekroczenie wskazanych progów wydatku energetycznego,

pracodawca będzie obowiązany:

1. zapewnić rozwiązania techniczne obniżające temperaturę lub ograniczające jej wzrost, chyba że nie pozwalają na to względy technologiczne, lub
2. zastosować rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników.

Rozwiązania muszą być dostosowane do warunków i specyfiki pracy. Rozporządzenie posługuje się spójnikiem „lub”, dlatego nie wprowadza bezwzględnej kolejności nakazującej w każdym przypadku najpierw wyczerpać wszystkie środki techniczne.

Praca na otwartej przestrzeni powyżej 25°C

Przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, gdy temperatura z powodu warunków atmosferycznych przekroczy 25°C, pracodawca będzie musiał zastosować rozwiązania organizacyjne minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników.

Obowiązek ten dotyczy pracy na otwartej przestrzeni ogólnie i nie został uzależniony od przekroczenia progów wydatku energetycznego. Progi 1500 kcal u mężczyzn i 1000 kcal u kobiet mają natomiast znaczenie przy limicie 32°C.

Konsultacje z pracownikami

Rozwiązania organizacyjne pracodawca ustala po konsultacji z pracownikami w ramach komisji BHP.

Jeżeli komisja BHP nie została powołana, rozwiązania ustala się w trybie konsultacji przewidzianym w art. 237¹¹a Kodeksu pracy oraz po zasięgnięciu opinii lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikami.

Po zakończeniu konsultacji pracodawca musi poinformować pracowników o przyjętych rozwiązaniach w sposób obowiązujący w danym zakładzie.

Istotna korekta względem wcześniejszej wersji artykułu: opinia lekarza jest wymagana wtedy, gdy u pracodawcy nie działa komisja BHP. Przepis nie nakłada tego obowiązku wprost na pracodawcę konsultującego rozwiązania w ramach komisji BHP.

Wyjątki

Maksymalnych limitów określonych w § 30a ust. 1 nie stosuje się do wskazanych w rozporządzeniu rodzajów prac, pracowników instytucji opieki nad dziećmi do lat 3, funkcjonariuszy określonych służb oraz żołnierzy.

Wyłączenie dotyczy jednak literalnie ust. 1, a więc limitów 35°C i 32°C. Nie należy bez dodatkowej analizy rozszerzać go automatycznie na wszystkie pozostałe obowiązki dotyczące środków organizacyjnych i technicznych

Co dzieje się z pracownikiem podczas upału?

Gdy organizm nie jest w stanie skutecznie oddawać ciepła do otoczenia, rośnie temperatura ciała. W efekcie spada zdolność do wykonywania zarówno pracy fizycznej, jak i umysłowej.

W praktyce może to oznaczać wolniejsze wykonywanie zadań, większą liczbę błędów, szybsze zmęczenie, spadek koncentracji i większe ryzyko wypadków.

W przypadku pracy umysłowej badania przywołane w uzasadnieniu projektu wskazują na około 2-procentowy spadek wydajności pracy na każdy stopień wzrostu temperatury otoczenia po przekroczeniu 25°C.

To oznacza, że biuro, w którym temperatura wzrasta do 30°C, nie jest po prostu mniej komfortowym miejscem pracy. Może być środowiskiem, w którym efektywność pracowników spada w sposób odczuwalny dla całej organizacji.

Przy pracy fizycznej skutki mogą być jeszcze większe. W uzasadnieniu wskazano, że spadek produktywności może wynosić od 0,8% do 5% na każdy stopień wzrostu wskaźnika WBGT powyżej 24°C.

Dlatego problem wysokich temperatur dotyczy nie tylko biur. Dotyczy również stanowisk produkcyjnych, magazynowych, technicznych i terenowych, gdzie obciążenie cieplne nakłada się na wysiłek fizyczny.

Koszt wysokiej temperatury

Upał generuje koszt, zanim jeszcze trzeba wstrzymać pracę

Spadek koncentracji, wolniejsze tempo pracy i większa liczba błędów mogą pojawić się dużo wcześniej niż formalny zakaz wykonywania pracy.

Sprawdź ryzyko w swojej organizacji

Wydatek energetyczny – dlaczego ma znaczenie?

W toku prac nad projektem istotna okazała się zmiana terminologii. „Tempo metabolizmu” zostało zastąpione „wydatkiem energetycznym”. Zmiana ta ma wynikać z uwag zgłoszonych do poprzedniej wersji projektu, a obecne rozwiązania mają być wzorowane na przepisach bhp dotyczących profilaktycznych posiłków i napojów.

Nie jest to wyłącznie korekta językowa.

Pojęcie wydatku energetycznego może mieć dla pracodawców bardzo praktyczne znaczenie. Pozwala dokładniej ocenić, czy dana praca rzeczywiście wiąże się z takim obciążeniem organizmu, które uzasadnia wcześniejsze zastosowanie szczególnych środków ochronnych albo wstrzymanie pracy.

Z informacji przedstawionej w uzasadnieniu do uwag wynika, że weryfikacja wydatku energetycznego może być dla pracodawcy korzystna.

Jeżeli w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny nie przekroczy wartości określonych w projekcie, pracodawca nie będzie musiał wstrzymywać pracy na otwartej przestrzeni już po osiągnięciu temperatury 32°C. W pomieszczeniach pracy odpowiednie rozwiązania techniczne lub organizacyjne będzie mógł zastosować dopiero po osiągnięciu temperatury 28°C.

Inaczej może być wtedy, gdy pracodawca nie zweryfikuje wydatku energetycznego. W ocenie MRPiPS brak takiej weryfikacji może skutkować koniecznością przyjęcia bardziej ostrożnego wariantu, czyli wprowadzenia odpowiednich rozwiązań technicznych lub organizacyjnych w pomieszczeniach pracy już przy temperaturze 25°C oraz zatrzymania pracy na otwartej przestrzeni dla wszystkich pracowników po osiągnięciu progu 32°C.

Ocena wydatku energetycznego może się opłacać

Z perspektywy pracodawcy pomiar lub rzetelna ocena wydatku energetycznego nie powinny być traktowane wyłącznie jako dodatkowy obowiązek administracyjny.

Mogą stać się narzędziem racjonalnego zarządzania pracą w okresach upałów. Pozwalają odróżnić stanowiska, na których rzeczywiście występuje większe obciążenie organizmu, od tych, na których praca nie przekracza określonych progów energetycznych.

To ważne również z ekonomicznego punktu widzenia.

Odpowiednia organizacja pracy w czasie wysokich temperatur nie tylko ogranicza ryzyko naruszenia przepisów bhp. Pomaga także zapobiegać spadkowi produktywności pracowników.

Jeżeli upał prowadzi do wolniejszego wykonywania zadań, większej liczby błędów, szybszego zmęczenia i obniżenia koncentracji, to działania ograniczające obciążenie cieplne mogą realnie zmniejszać straty organizacyjne i finansowe.

W tym sensie inwestycja w ocenę wydatku energetycznego, rozwiązania techniczne oraz przemyślaną organizację pracy nie jest wyłącznie kosztem dostosowania do nowych wymagań. Może być sposobem ochrony efektywności przedsiębiorstwa.

BHP, które wspiera biznes

Rozwiązania, które wejdą w życie w 2027 roku wpisują się w ogólną zasadę wynikającą z art. 207 Kodeksu pracy. Pracodawca odpowiada za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w zakładzie pracy oraz ma obowiązek chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

W praktyce oznacza to, że reakcja na wysokie temperatury nie powinna być doraźna. Nie wystarczy działać dopiero wtedy, gdy pracownicy zaczynają zgłaszać skargi albo gdy temperatura w pomieszczeniu przekroczy dopuszczalny poziom.

Polityka firmy dla działania w czasie upałów powinna być przygotowana wcześniej.

Pracodawcy, którzy potraktują przepisy wyłącznie jako kolejny obowiązek administracyjny, mogą przeoczyć ich praktyczny wymiar. Ci, którzy uwzględnią wpływ temperatury na zdrowie, bezpieczeństwo i wydajność pracy, zyskają nie tylko zgodność z prawem, ale także lepiej przygotowaną organizację na coraz cieplejsze lata.

Gotowe rozwiązanie dla pracodawcy

Potrzebujesz gotowej procedury pracy podczas upałów?

Przygotujemy dokument określający:

• sposób monitorowania temperatury,
• progi uruchamiające działania,
• odpowiedzialność kierowników,
• rozwiązania techniczne i organizacyjne,
• zasady ograniczania i wstrzymywania pracy,
• sposób informowania pracowników.

Zamów procedurę na czas upałów

FAQ — maksymalna temperatura w pracy

Jaka będzie maksymalna temperatura w pomieszczeniu pracy?

Praca nie będzie mogła być wykonywana, gdy temperatura w pomieszczeniu przekroczy 35°C.

Czy pracodawca musi działać dopiero po przekroczeniu 35°C?

Nie. Jeżeli z powodu warunków atmosferycznych temperatura w pomieszczeniu przekroczy 28°C, pracodawca będzie musiał zastosować odpowiednie rozwiązania techniczne albo organizacyjne.

Kiedy obowiązki powstaną już przy 25°C?

Próg 25°C będzie miał zastosowanie:

• w pomieszczeniach, jeżeli praca wiąże się z wysiłkiem powodującym wydatek energetyczny powyżej 1500 kcal u mężczyzn lub 1000 kcal u kobiet,
• przy każdej pracy na otwartej przestrzeni — w zakresie obowiązku zastosowania odpowiednich rozwiązań organizacyjnych.

Kiedy trzeba będzie wstrzymać pracę na zewnątrz?

Po przekroczeniu 32°C nie będzie można wykonywać na otwartej przestrzeni pracy związanej z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany wydatek energetyczny powyżej:

• 1500 kcal u mężczyzn,
• 1000 kcal u kobiet.

Czy każda praca na zewnątrz będzie zakazana po przekroczeniu 32°C?

Nie. Zakaz będzie uzależniony od poziomu wysiłku fizycznego i efektywnego wydatku energetycznego.

Jak ustalić wydatek energetyczny pracownika?

Należy przeanalizować czynności wykonywane w ciągu całej zmiany, ich intensywność, czas trwania, pozycję ciała, tempo pracy, przenoszone ciężary oraz przerwy.

Czy wystarczy kupić wentylatory?

Nie zawsze. Wentylatory zwiększają ruch powietrza, ale nie obniżają jego temperatury. Pracodawca powinien ocenić, czy rzeczywiście ograniczają wpływ gorąca na pracowników.

Czy trzeba będzie zaktualizować ocenę ryzyka zawodowego?

W wielu zakładach będzie to konieczne, zwłaszcza gdy wysoka temperatura nie była wcześniej właściwie uwzględniona albo pojawią się nowe progi i procedury działania.

Czy pracodawca powinien prowadzić pomiary temperatury?

Tak, ponieważ bez wiarygodnego monitorowania temperatury trudno ustalić moment powstania obowiązku zastosowania środków ochronnych lub wstrzymania pracy.

Dlaczego warto przygotować procedurę wcześniej?

Ponieważ podczas upału decyzje muszą być podejmowane szybko. Wcześniejsza procedura ogranicza ryzyko sporów, błędów, niekontrolowanych przestojów oraz narażenia zdrowia pracowników.

Krzysztof Dudziak