Ładowanie baterii wózków widłowych a strefa zagrożenia wybuchem
Streszczenie artykułu:
Ładowanie baterii wózków widłowych może wiązać się z emisją wodoru, ale nie każde stanowisko automatycznie wymaga wyznaczenia strefy zagrożenia wybuchem. W artykule wyjaśniamy, od czego zależy poziom ryzyka, jakie znaczenie ma wentylacja oraz kiedy potrzebna jest ocena zagrożenia wybuchem i dalsza dokumentacja.
Podczas ładowania akumulatorowych trakcyjnych, w których wykorzystywane są wodne roztwory elektrolityczne (z wyjątkiem szczelnych gazowo ogniw wtórnych), wydzielane są gazy, co jest wynikiem elektrolizy wody przez prąd przeładowania. Produkowane gazy to wodór i tlen.
Samo ładowanie baterii nie oznacza automatycznie, że całe pomieszczenie należy uznać za strefę zagrożenia wybuchem. Konieczne jest jednak rozpoznanie procesu i wykonanie oceny zagrożenia wybuchem uwzględniającej emisję wodoru, wentylację, liczbę baterii oraz sposób ich ładowania.
Co w przypadku, gdy przekroczymy dolną granicę wybuchowości wodoru?
Jeżeli wskutek emisji do otaczającej atmosfery stężenie wodoru w powietrzu przekroczy 4%, może powstać mieszanina wybuchowa. Gdy ogniwo będzie w pełni naładowane, nastąpi elektroliza wody, w wyniku której, w warunkach standardowych, tj. w temperaturze 0 °C i ciśnieniu 1 013 hPa:
- 1 Ah powoduje rozkład 0,336 g H2O na 0,42 dm3 H2 i 0,21 dm3 O2;
- 3 Ah powoduje rozkład 1 cm3 (1 g) H2O;
Kiedy zatrzyma się emisja wodoru od zakończenia ładowania?
Emisja gazu z ogniw powinna zatrzymać się w ciągu godziny od zatrzymania działania urządzenia ładującego. Jednak i po tym czasie środki ostrożności są wciąż niezbędne, ponieważ gaz uwięziony wewnątrz ogniw może zostać nagle uwolniony w wyniku ruchu baterii, kiedy jest ona ponownie instalowana do pojazdu jak również podczas jazdy. Trzeba też zwrócić uwagę, że pewna dodatkowa ilość gazu może być wytwarzana podczas użytkowania wózka w wyniku hamowania regeneracyjnego.
Co musi zrobić właściciel, zarządca lub użytkownik?
Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu, decydujący o procesie ładowania powinien ustalić, czy w jego warunkach może powstać mieszanina wybuchowa. W ramach oceny analizuje się m.in. rodzaj baterii, sposób ładowania, liczbę stanowisk oraz skuteczność wentylacji.
Dowiedz się więcej: Ocena zagrożenia wybuchem stanowisk ładowania wózków elektrycznych.
Czym jest strefa zagrożenia wybuchem?
Strefa zagrożenia wybuchem to przestrzeń, w której może występować mieszanina wybuchowa substancji palnych z powietrzem lub innymi gazami utleniającymi, o stężeniu zawartym między dolną i górną granicą wybuchowości.
Czy musimy wyznaczać strefę zagrożenia wybuchem przy stanowisku ładowania akumulatorów?
To zależy od wyników przeprowadzonych obliczeń – w szczególności od liczby akumulatorów, rodzaju urządzeń oraz charakterystyki instalacji.
Zgodnie z przepisami przeciwpożarowymi (rozporządzenie MSWiA z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów), w pomieszczeniu wyznacza się strefę zagrożenia wybuchem, jeżeli może w nim wystąpić mieszanina wybuchowa o objętości co najmniej 0,01 m³ w zwartej przestrzeni. Nie oznacza to jednak, że mniejszą emisję można pominąć bez analizy – wynik powinien być potwierdzony obliczeniami oraz oceną warunków wentylacji i możliwych źródeł zapłonu.
Jakie jakie dane są potrzebne do oceny zagrożenia wybuchem?
Przed zleceniem wykonania oceny zagrożenia wybuchem warto zebrać w jednym miejscu:
- instrukcje producentów baterii i urządzeń ładujących.
- rodzaj baterii,
- liczba ogniw,
- pojemność baterii,
- parametry prostowników,
- liczba jednocześnie ładowanych baterii,
- kubatura i geometria pomieszczenia,
- rodzaj i wydajność wentylacji,
- rozmieszczenie nawiewu i wywiewu,
- potencjalne źródła zapłonu.
Jeżeli nie masz lub nie wiesz jak te informacje zebrać pozostaw to zewnętrznemu specjaliście, np. Sekura Medio
Nasze spostrzeżenia z praktyki
Podczas realizacji ocen zagrożenia wybuchem dla stanowisk ładowania akumulatorów trakcyjnych zauważamy, że wielu użytkowników czuje się zagubionych. Zwłaszcza po zapoznaniu się z często sprzecznymi informacjami dostępnymi w internecie. Pojawia się tam np. hasło: Dokument zabezpieczenia przed wybuchem jako pierwsze działanie. Tymczasem my rekomendujemy inne podejście – najpierw działania wynikające z przepisów przeciwpożarowych, czyli Ocena zagrożenia wybuchem. A dopiero potem – jeśli zajdzie taka potrzeba – działania wynikające z przepisów BHP, czyli ocena ryzyka wystąpienia atmosfery wybuchowej i na jej podstawie opracowanie Dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem.
Jak wygląda ocena zagrożenia wybuchem?
Pierwszym krokiem jest identyfikacja pomieszczeń, w których może występować atmosfera wybuchowa.
Następnie przeprowadzamy obliczenia, czy może tam powstać mieszanina wybuchowa o objętości co najmniej 0,01 m³ w zwartej przestrzeni. Kluczowe jest tu określenie, w jakiej odległości X od źródła emisji stężenie np. wodoru osiągnie 4% objętościowych – czyli dolną granicę wybuchowości (DGW). Analogiczne zasady stosuje się także dla innych substancji, z uwzględnieniem ich DGW. Na podstawie tych danych możemy oszacować objętość mieszaniny wybuchowej w zwartej przestrzeni.
Dlaczego to ważne?
Takie podejście pozwala wskazać właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi obiektu, jakie działania są możliwe i potrzebne. Ich zakres zależy nie tylko od wyników oceny, ale również od dostępnych środków finansowych.
Pamiętajmy: ocena zagrożenia wybuchem ma przede wszystkim odpowiedzieć na pytanie, czy może wystąpić atmosfera wybuchowa oraz jakie są potencjalne źródła zapłonu. Mając te informacje, możemy – we współpracy z Klientem – zaproponować rozwiązania ograniczające zagrożenia oraz optymalizujące koszty eksploatacyjne.
Jeśli w wyniku ponownej oceny okaże się, że podjęte działania są niewystarczające, wtedy przechodzimy do kolejnego etapu – już w ramach BHP – czyli:
- wykonujemy ocenę ryzyka wystąpienia atmosfery wybuchowej,
- opracowujemy Dokument zabezpieczenia przed wybuchem,
- oraz rekomendujemy wdrożenie jego postanowień w codziennej pracy personelu.
Dowiedz się więcej o zależności: „Ocena zagrożenia wybuchem, a ocena ryzyka wystąpienia atmosfery wybuchowej„
Jeżeli chcesz się dowiedzieć więcej o usłudze związanej z oceną zagrożenia wybuchem zapraszamy do zapoznania się z opisem taj usługi: Ocena Zagrożenia Wybuchem dla stanowisk ładowania akumulatorów trakcyjnych / wózków widłowych.
Nie masz pewności, czy przy ładowaniu baterii trzeba wyznaczyć strefę zagrożenia wybuchem?
Nie warto opierać decyzji wyłącznie na ogólnych zaleceniach producenta albo założeniu, że sprawna wentylacja zawsze eliminuje zagrożenie.
Skontaktuj się z nami, jeżeli planujesz nowe stanowisko ładowania, modernizujesz akumulatorownię lub chcesz zweryfikować istniejące rozwiązanie.
Zapytaj o ocenę stanowiska ładowania.
Niedawna realizacja dla AMD EUROPE sp. z o.o.
Wykonaliśmy ocenę zagrożenia wybuchem dla stanowisk ładowania akumulatorów. Usługa zapewniła potwierdzenie bezpiecznych warunków eksploatacji stacji.
