Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego – kiedy jest wymagana i co zawiera?

Kiedy IBP jest wymagana?

Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego (IBP) jest wymagana dla określonych obiektów użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych i inwentarskich. Obowiązek jej opracowania zależy między innymi od przeznaczenia, kubatury, powierzchni oraz występowania stref zagrożenia wybuchem. 

Nowelizacja rozporządzenia, opublikowana w Dz.U. z 2024 r. poz. 1716, wprowadziła między innymi obowiązek oznaczania miejsc połączenia określonych ścian oddzielenia przeciwpożarowego ze ścianą zewnętrzną i dachem. Dla części istniejących budynków handlowych, produkcyjnych i magazynowych wymaganie to stosuje się od 1 stycznia 2026 r. Jeżeli ściana nie przebiega pionowo od poziomu terenu do dachu, IBP powinna zawierać odpowiedni rysunek elewacji.

Kiedy Instrukcja Bezpieczeństwa Pożarowego nie jest wymagana?

Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego nie jest wymagana dla obiektów lub ich części, jeżeli nie występuje w nich strefa zagrożenia wybuchem, a ponadto: 

1) kubatura brutto budynku lub jego części, stanowiącej odrębną strefę pożarową nie przekracza 1000 m³, z zastrzeżeniem pkt 2, 

2) kubatura brutto budynku inwentarskiego nie przekracza 1 500 m³, 

3) powierzchnia strefy pożarowej obiektu innego niż budynek nie przekracza 1 000 m². 

Co powinna zawierać IBP?

Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego zawiera przede wszystkim: 

• warunki ochrony przeciwpożarowej, które powinny odpowiadać rzeczywistemu sposobowi użytkowania obiektu,
• określenie wyposażenia w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice, 
• sposoby postępowania na wypadek pożaru, sposoby zabezpieczenia prac, sposoby zapoznania użytkowników obiektu z przepisami przeciwpożarowymi oraz treścią przedmiotowej instrukcji, 
• warunki i organizację ewakuacji ludzi, 
• zadania i obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej, 
• plany obiektów oraz terenu przyległego, 
• wskazanie osób lub podmiotów opracowujących instrukcję. 

Kto może opracować Instrukcję Bezpieczeństwa Pożarowego?

Instrukcję powinna przygotować osoba posiadająca kwalifikacje odpowiednie do wykonywania czynności z zakresu ochrony przeciwpożarowej. W zależności od zakresu wykonywanych czynności mogą to być między innymi osoby z uprawnieniami inspektora ochrony przeciwpożarowej, kwalifikacjami technika pożarnictwa lub odpowiednim wykształceniem w zakresie inżynierii bezpieczeństwa pożarowego.

Jak często należy aktualizować IBP?

Jeżeli już posiadamy instrukcję bezpieczeństwa pożarowego musimy pamiętać o jej aktualizacji. Aktualizacja dokumentu odbywa się okresowo, co najmniej raz na 2 lata oraz gdy zostaną dokonane zmiany sposobu użytkowania obiektu bądź procesu technologicznego, które mają wpływ na zmianę warunków ochrony przeciwpożarowej. 

Aktualizacja istniejącej IBP

Aktualizacja polega na sprawdzeniu, czy posiadana instrukcja nadal odpowiada rzeczywistemu stanowi obiektu. Nie powinna ograniczać się wyłącznie do zmiany daty na stronie tytułowej.

Podczas aktualizacji weryfikuje się dokument w obiekcie oraz wprowadza zmiany dotyczące między innymi:

• sposobu użytkowania pomieszczeń,
• przebudowy lub rozbudowy obiektu,
• układu dróg i wyjść ewakuacyjnych,
• liczby i rozmieszczenia użytkowników,
• procesów technologicznych,
• urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic,
• magazynowanych materiałów,
• stref pożarowych lub stref zagrożenia wybuchem,
• osób odpowiedzialnych za realizację obowiązków przeciwpożarowych,
• planów i oznaczeń graficznych.

Kiedy aktualizacja może oznaczać przygotowanie dokumentu od nowa?

W praktyce zdarza się, że istniejąca instrukcja jest niekompletna, niezgodna ze stanem faktycznym albo nie uwzględnia istotnych zmian w obiekcie. Jeżeli liczba poprawek jest duża, czytelniejszym i bezpieczniejszym rozwiązaniem może być przygotowanie nowej wersji IBP zamiast nanoszenia kolejnych zmian na nieaktualny dokument.

Dlatego każdą aktualizację warto rozpocząć od oceny dotychczasowej instrukcji i wizji lokalnej. Pozwala to ustalić, czy wystarczy uzupełnienie wybranych rozdziałów i planów, czy potrzebne jest ponowne opracowanie całej dokumentacji.

Gdzie należy przechowywać instrukcję?

Szczegółowy zakres instrukcji, zasady przechowywania oraz ewentualnego przekazywania do właściwego komendanta PSP są zawarte w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów z dnia 7 czerwca 2010 r. (Dz.U. 2010 Nr 109, poz. 719). 

Kiedy dokumentację przekazuje się do Państwowej Straży Pożarnej?

Należy zaznaczyć, że nie każda IBP jest automatycznie przekazywana do PSP. Warunki ochrony przeciwpożarowej i plany przekazuje się w przypadku obiektów i terenów wskazanych w rozporządzeniu, czyli obiektów objętych obowiązkiem stosowania systemu sygnalizacji pożarowej. Dokumenty mogą być przekazywane także elektronicznie

Krzysztof Dudziak

Inni czytali też:

Ocena zagrożenia wybuchem stanowisk ładowania wózków elektrycznych – Sekura Medio

Ocena zagrożenia wybuchem, a ocena ryzyka wystąpienia atmosfery wybuchowej – Sekura Medio