Czy „Osoba nadzorująca prace” jest „Kierującym zespołem”

Rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy budowie i eksploatacji sieci gazowych posługuje się pojęciem „osoba nadzorująca prace” jako elementem polecenia pisemnego:

• § 16 ust. 2 pkt 4 – w odniesieniu do prac gazoniebezpiecznych nietypowych,
• § 18 zdanie pierwsze pkt 3 – w odniesieniu do prac niebezpiecznych nietypowych.

Jednocześnie w § 14 ust. 1 tego samego rozporządzenia wskazano, że:

„Prace gazoniebezpieczne powinny być nadzorowane przez pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje w zakresie dozoru oraz wykonywane przez pracowników posiadających odpowiednie kwalifikacje w zakresie eksploatacji urządzeń energetycznych, uzyskane na podstawie przepisów prawa energetycznego.”

Powyższy zapis wprost odsyła do przepisów regulujących kwalifikacje w zakresie dozoru i eksploatacji, tj. do rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci.

Zgodnie z tym rozporządzeniem kwalifikacje w zakresie dozoru obejmują stanowiska:

• osób kierujących czynnościami osób wykonujących prace w zakresie eksploatacji,
• osób sprawujących nadzór nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci.

Z kolei stanowiska w zakresie eksploatacji to stanowiska osób wykonujących prace związane z: obsługą, konserwacją, remontem, naprawą, montażem lub demontażem oraz czynnościami kontrolno-pomiarowymi.

Wniosek z analizy przepisów

Na podstawie powyższego można stwierdzić, że „osoba nadzorująca prace” wskazana w rozporządzeniu BHP przy budowie i eksploatacji sieci gazowych odpowiada funkcji „kierującego zespołem” określonej w rozporządzeniu BHP przy urządzeniach energetycznych.

Należy przy tym pamiętać, że sieci i instalacje gazu ziemnego są urządzeniami energetycznymi w rozumieniu przepisów prawa energetycznego, co uzasadnia stosowanie rozporządzenia BHP przy urządzeniach energetycznych z uwzględnieniem wyłączeń w nim określonych.

Ważne rozróżnienie

Określenie „osoba nadzorująca prace” bywa mylone z „nadzorem osoby upoważnionej” sprawowanym podczas wykonywania prac eksploatacyjnych przy urządzeniach energetycznych przez osoby niebędące osobami uprawnionymi.

Taki nadzór dotyczy wyłącznie określonych przypadków, w szczególności gdy prace są wykonywane:

1. w celu przyuczenia do zawodu z uwzględnieniem przepisów w sprawie zatrudnienia młodocianych,
2. reprezentujące organy nadzoru,
3. prowadzące specjalistyczne prace serwisowe.

Są to odrębne sytuacje prawne, które nie powinny być utożsamiane z funkcją „osoby nadzorującej prace” wskazywaną w poleceniu pisemnym dla prac gazoniebezpiecznych.

👉 Jaki z tego wniosek:

„Osoba nadzorująca prace” to osoba kierująca czynnościami osób wykonujących prace eksploatacyjne przy sieci gazowej oraz przy uruchamianiu instalacji gazowych gazu ziemnego w przypadku prac gazoniebezpiecznych nietypowych realizowanych na podstawie polecenia pisemnego.

Oznacza to, że jest to „kierujący zespołem”, czyli osoba upoważniona, wyznaczona przez poleceniodawcę do kierowania zespołem.

👉 Na co PIP może zwracać uwagę podczas kontroli?

• czy osoba nadzorująca prace posiada kwalifikacje w zakresie dozoru (wymagane przepisami BHP dla sieci gazowych – §14. ust. 1),
• czy jednocześnie posiada kwalifikacje w zakresie eksploatacji, wymagane przepisami BHP przy urządzeniach energetycznych – §2. pkt 11.

👉 Jak to wygląda w praktyce?

Jeżeli w zakładzie pojawiają się wątpliwości:

• kogo wpisać jako „osobę nadzorującą prace” w poleceniu pisemnym,
• jak poprawnie przypisać role: dozór – eksploatacja – kierowanie zespołem,
• czy dokumentacja faktycznie jest spójna z przepisami BHP,

to w Sekura Medio pomagamy to uporządkować nie „na papierze”, tylko organizacyjnie i pod kontrolę.

W ramach wsparcia realizujemy m.in.:

• identyfikację i kwalifikację urządzeń energetycznych (w tym sieci i instalacji gazowych),
• opracowanie i aktualizację Instrukcji Eksploatacji Urządzenia Energetycznego (IEUE)
• opracowanie i aktualizację Instrukcji Organizacji Bezpiecznej Pracy (IOBP),
• konsultacje wspierające działania UR, Działów Infrastruktury i służb BHP.

Cel jest prosty: jasne role, spójne dokumenty i zero zaskoczeń przy kontroli PIP.

Jeśli chcesz możemy sprawdzić Twoje aktualne zapisy albo przygotować je od zera, bez interpretacyjnych min 💣

SKONTAKTUJ SIĘ Z NAMI

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

1. Skąd w ogóle bierze się pojęcie „osoba nadzorująca prace”? +

Pojęcie to wynika z rozporządzenia BHP przy budowie i eksploatacji sieci gazowych i pojawia się jako element polecenia pisemnego dla prac gazoniebezpiecznych i niebezpiecznych nietypowych.

2. Czy rozporządzenie gazowe definiuje wprost, kim jest „osoba nadzorująca prace”? +

Nie. Rozporządzenie nie zawiera bezpośredniej definicji tej funkcji, ale odsyła do kwalifikacji w zakresie dozoru wynikających z przepisów prawa energetycznego.

3. Jakie kwalifikacje powinna mieć osoba nadzorująca prace gazoniebezpieczne? +

Powinna posiadać kwalifikacje w zakresie dozoru, a osoby wykonujące prace – kwalifikacje w zakresie eksploatacji urządzeń energetycznych, zgodnie z przepisami prawa energetycznego.

4. Co oznaczają kwalifikacje w zakresie dozoru w przepisach energetycznych? +

Kwalifikacje dozoru dotyczą m.in.:

• osób kierujących czynnościami osób wykonujących prace,
• osób sprawujących nadzór nad eksploatacją urządzeń, instalacji i sieci.

5. Dlaczego „osoba nadzorująca prace” jest utożsamiana z „kierującym zespołem”? +

Ponieważ funkcjonalnie wykonuje tę samą rolę – kieruje pracą zespołu i ponosi odpowiedzialność za jej bezpieczną organizację. To odpowiada definicji kierującego zespołem z rozporządzenia BHP przy urządzeniach energetycznych.

6. Czy sieci i instalacje gazowe podlegają przepisom o urządzeniach energetycznych? +

Tak. Sieci i instalacje gazu ziemnego są urządzeniami energetycznymi, dlatego mają do nich zastosowanie przepisy dotyczące kwalifikacji dozoru i eksploatacji.

7. Czy „osoba nadzorująca prace” to to samo co „nadzór nad osobami bez uprawnień”? +

Nie. To jedno z najczęstszych błędnych uproszczeń.
Nadzór nad osobami nieuprawnionymi dotyczy szczególnych przypadków (np. przyuczenie do zawodu, organy nadzoru, prace serwisowe) i nie jest tożsamy z funkcją nadzorującą prace w poleceniu pisemnym.

8. Czy w poleceniu pisemnym można wpisać dowolną osobę jako nadzorującą prace? +

Nie. Osoba ta musi posiadać odpowiednie kwalifikacje w zakresie dozoru i faktycznie pełnić rolę kierującą pracą zespołu.

9. Na co najczęściej zwraca uwagę PIP podczas kontroli? +

Inspektorzy sprawdzają:

• czy osoba wskazana jako nadzorująca prace ma kwalifikacje dozoru,
• czy role wpisane w dokumentach są spójne z faktyczną organizacją prac,
• czy nie doszło do mylenia dozoru z nadzorem nad osobami bez uprawnień.

10. Co jest największym ryzykiem błędnej interpretacji? +

Nieprawidłowe polecenie pisemne, błędnie przypisane role i odpowiedzialności oraz problemy przy kontroli, nawet jeśli sama praca była wykonana technicznie poprawnie.