Ocena zagrożenia wybuchem, a ocena ryzyka wystąpienia atmosfery wybuchowej
Ocena zagrożenia wybuchem oraz ocena ryzyka związanego z wystąpieniem atmosfery wybuchowej są dwoma odrębnymi procesami, choć często bywają mylone. Błędne utożsamianie tych ocen może wynikać z zapisów zawartych w §37 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczącego ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Przepisy te umożliwiają bowiem połączenie obu ocen w jednym dokumencie. Takie łączenie dopuszcza również §7 ust.4 rozporządzenia Ministra Gospodarki w sprawie minimalnych wymagań, dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, związanych z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej.
Różnica między oceną zagrożenia wybuchem a oceną ryzyka
Pomimo możliwości połączenia tych ocen, należy pamiętać, że są to dwa etapy o odmiennym charakterze:
- Ocena zagrożenia wybuchem, której celem jest ustalenie, czy w danym miejscu może wystąpić atmosfera wybuchowa. Jest to pierwszy krok, który pozwala określić, czy istnieje realne zagrożenie wybuchem.
Uwaga: pamiętaj aby po otrzymaniu wyników Oceny zadać pytanie: Co zrobić aby zagrożenia wybuchem nie było lub je zminimalizować?. Takie podejście pozwala obniżyć koszty inwestycji oraz kosztów eksploatacji i pozwala poprawić bezpieczeństwo pożarowe i BHP.
- Ocena ryzyka związanego z wystąpieniem atmosfery wybuchowej, która wykonywana jest dopiero po stwierdzeniu, że w danym miejscu może wystąpić atmosfera wybuchowa. Jest ona podstawą do sporządzenia dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem.
Kolejność działań
Zachowanie odpowiedniej kolejności ocen ma kluczowe znaczenie dla ograniczenia nadmiarowej dokumentacji. Jeśli bowiem ocena zagrożenia wybuchem nie wykaże potencjalnych zagrożeń, wówczas nie ma potrzeby sporządzania oceny ryzyka atmosfery wybuchowej lub jeżeli zdecydujesz ją zrobić wykaże, że takie ryzyko nie występuje. Taki model postępowania pozwala na optymalizację procesu dokumentacyjnego oraz uniknięcie zbędnych analiz i kosztów późniejszej eksploatacji.
Przykład praktyczny
Dobrym przykładem zastosowania tego podejścia jest ocena zagrożenia wybuchem na stanowiskach ładowania akumulatorów wózków elektrycznych. W pierwszej kolejności wykonuje się ocenę zagrożenia wybuchem, aby określić, czy podczas ładowania akumulatorów powstają mieszaniny gazów, które mogą stworzyć atmosferę wybuchową. Dopiero w przypadku potwierdzenia takiego zagrożenia przeprowadza się ocenę ryzyka, uwzględniając możliwe źródła zapłonu oraz środki zapobiegawcze.
Uwaga: pamiętaj aby po otrzymaniu wyników Oceny dla stanowiska ładowania akumulatorów zastanowić się, czy istnieje sposób aby spowodować aby zagrożenie wybuchem nie występowało. Jako firma doradcza zawsze staramy się odpowiedzieć na pytanie: Co zrobić aby zagrożenia wybuchem nie było lub je zminimalizować. Takie podejście pozwala obniżyć koszty inwestycji oraz kosztów eksploatacji stanowisk ładowania akumulatorów (np. koszty urządzeń ATEX, koszty przeglądów urządzeń ATEX, kosztów energii użytej na zasilanie instalacji zabezpieczających itp.) oraz sporządzenia, aktualizacji i wykonywania zaleceń Dokumentu zabezpieczenia przed wybuchem).
Podsumowanie
Właściwe podejście do oceny zagrożenia wybuchem i oceny ryzyka jest kluczowe dla zapewnienia bezpieczeństwa w miejscach pracy. Rozdzielenie tych procedur oraz zachowanie ich kolejności pozwala uniknąć błędów interpretacyjnych, zapewniając jednocześnie zgodność z obowiązującymi przepisami.